Tôi từng có đặc ân được theo học một khóa học do thầy James Mackey giảng dạy. Một ngày nọ trên lớp, thầy đã chia sẻ câu chuyện này.
Một người quen của thầy tham gia một đoàn thợ săn ở Châu Phi. Nhóm của ông dựng trại trong rừng rậm. Một buổi sáng, ông rời trại sớm, tự mình đi bộ vài dặm vào sâu trong bụi rậm và bắn được hai con gà rừng. Buộc hai con gà vào thắt lưng, ông quay bước trở về trại thì nghe thấy tiếng động và nhận ra mình đang bị theo dõi. Hoảng sợ, tay ông siết chặt cây súng ríplơ, mắt đảo quanh khu rừng để tìm kiếm chuyển động.
Sự sợ hãi của ông nhanh chóng tan biến. Điều ông thấy đang rình rập mình là một cậu bé chừng mười hai tuổi, trần truồng và đói khát. Ông nhận ra ngay lập tức điều cậu bé muốn không phải là ông, mà là thức ăn. Ông dừng lại, tháo thắt lưng, thả hai con gà xuống đất và lùi lại phía sau. Cậu bé chạy đến chỗ hai con gà nhưng không hề nhặt chúng lên. Thay vào đó, cậu nhìn về phía người thợ săn và dùng tiếng mẹ đẻ của mình để xin ông một điều gì đó. Dù không hiểu cậu bé đang nói gì nhưng cảm nhận được cậu muốn sự cho phép để lấy hai con gà, người thợ săn bắt đầu ra hiệu rằng điều đó hoàn toàn ổn. Nhưng cậu bé vẫn không an tâm. Cậu tiếp tục van xin và ra hiệu rằng cậu muốn một điều gì đó hơn thế nữa.
Cuối cùng, trong sự tuyệt vọng, cậu bé lùi lại vài bước khỏi hai con gà và đứng yên lặng với đôi bàn tay xòe ra trước mặt — chờ đợi cho đến khi người thợ săn tiến lại gần và đặt hai con gà vào tay cậu. Sau đó, cậu chạy biến vào rừng rậm. Dù đang rất đói và cần thức ăn, cậu bé đã từ chối tự tay lấy những con gà, mà kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi chúng được trao cho cậu.
Về bản chất, câu chuyện này minh họa cho hình ảnh đối lập hoàn toàn với Tội Nguyên Tổ. Cậu bé này đã làm được điều mà Adam và Eva đã không làm. Cậu chấp nhận rằng sự sống là điều cần phải được ban cho, rằng cậu không thể tự mình giành lấy nó, bất chấp cơn đói của bản thân.
Điều cốt lõi ở đây là gì? Để trả lời câu hỏi đó, chúng ta cần nhìn vào những gì đã tạo nên Tội Nguyên Tổ. Adam và Eva đã làm điều gì mà vi phạm nghiêm trọng kế hoạch của Thiên Chúa đến thế? Hành động của họ đối lập với cậu bé này như thế nào?
Câu chuyện về sự sa ngã của Adam và Eva từ đầu đến cuối — đặc biệt là ở phần kết (sự trần truồng và xấu hổ) — phủ đầy những hình ảnh mang tính tính dục, đến mức chúng ta có thể kết luận rằng sự vi phạm của họ mang bản chất tình dục. Nhưng thực ra không phải vậy. Mô-típ tính dục trong câu chuyện là một hình ảnh so sánh cho sự cưỡng đoạt. Adam và Eva đã dùng sức mạnh để cướp lấy điều lẽ ra chỉ có thể được đón nhận trong tình yêu.
Điều kiện mà Thiên Chúa đưa ra cho Adam và Eva có thể được tóm tắt như sau: “Ta sẽ ban cho các con sự sống. Ta sẽ đắm tắm các con trong sự sống. Nhưng các con phải đón nhận nó và không bao giờ được tự ý chiếm đoạt. Nếu các con đón nhận, nó sẽ luôn mang lại sự sống; nhưng vào ngày các con bắt đầu chiếm đoạt thay vì đón nhận, hành động của các con sẽ bắt đầu mang đến sự nghi ngờ, xa cách, trần truồng, xấu hổ và cái chết.”
Điều răn duy nhất đó tóm gọn cả Mười Điều Răn.
Thật vậy, chúng ta có thể hỏi tại sao ngay từ đầu Thiên Chúa lại đưa ra một điều răn cho Adam và Eva? Tại sao lại cần một điều kiện? Tại sao không phải là một thiên đàng không có điều kiện? Câu hỏi đó hoàn toàn chính đáng; nhưng khi trả lời, chúng ta phải cẩn trọng để không nhìn điều răn đó như một bài thử thách, như một điều tùy tiện mà Thiên Chúa có thể đòi hỏi hoặc không. Điều kiện ở đây không hề tùy tiện. Đó là điều tự nhiên nằm bên trong chính tình yêu. Tại sao lại như vậy?
Thiên Chúa đã tạo dựng một vũ trụ được dệt nên bằng khuôn mẫu của tình yêu, để theo trật tự của muôn loài, mọi sự đều là quà tặng. Trong cuộc sống, không điều gì có thể bị cướp đoạt, chiếm đoạt bằng sức mạnh, hay đòi hỏi như một quyền lợi. Sự sống chỉ có thể được đón nhận như một món quà, với sự tôn trọng, vào đúng thời điểm của nó. Tình yêu cũng vậy. Một điều gì đó chỉ là tình yêu và chỉ có thể mang lại sự sống khi nó được tự do ban tặng và tự do đón nhận. Điều này đã được khắc ghi vào DNA của tình yêu.
Tình yêu không phải là vô điều kiện và không bao giờ có thể như thế, bởi vì có một điều kiện bẩm sinh nằm trong chính tình yêu: để trở thành tình yêu, một điều gì đó phải được đón nhận như một món quà. Ngược lại, nếu tình yêu bị cưỡng đoạt bằng sức mạnh thay vì được đón nhận cách trân trọng như một món quà, chúng ta có một từ để gọi tên hành vi đó — chúng ta gọi đó là sự cưỡng đoạt.
Tội nguyên tổ của Adam và Eva không phải là tội dâm dục, nhưng nó tương tự như một sự cưỡng đoạt. Họ đã chiếm đoạt một cách bất chính điều vốn được định sẵn là quà tặng. Văn hóa của chúng ta — vốn thưởng cho sự hiếu thắng và bảo rằng chúng ta thật khờ dại nếu không tự tay giành lấy những điều tốt đẹp mình muốn — quá thường xuyên xúi giục chúng ta làm điều tương tự.
Thật thú vị khi lưu ý rằng câu chuyện về Adam và Eva được viết ra hàng thế kỷ sau khi Mười Điều Răn được ban hành, và đó là một nỗ lực nhằm tóm gọn tất cả các điều răn trong một điều kiện duy nhất: “Con có thể đón nhận, nhưng con không bao giờ được chiếm đoạt!”
Đó cũng là bài học trong lời sửa lỗi nhẹ nhàng của Chúa Giêsu dành cho người thanh niên giàu có. Người thanh niên ấy đã hỏi: “Làm sao tôi có thể sở hữu sự sống đời đời?” Chúa Giêsu đã chỉnh lại động từ của anh ta: “Chỉ có thể đón nhận sự sống đời đời” — và con phải, giống như cậu bé người Châu Phi kia, đứng trước cuộc đời với đôi bàn tay trắng và chờ đợi cho đến khi sự sống ấy được trao ban cho con.