Một linh mục mà tôi quen biết đã chia sẻ câu chuyện này. Gần đây, trong khóa tĩnh tâm của các linh mục, vị hướng dẫn đã bắt đầu bài thuyết trình khai mạc của mình bằng những lời này: “Chúng ta cứ mặc định coi là hầu hết mọi người đều sẽ phải xuống địa ngục.” Sau đó, ông cố gắng chứng minh cho khẳng định này bằng cách trích dẫn lời Chúa Giêsu: “Hãy qua cửa hẹp mà vào, vì cửa rộng và đường thênh thang thì đưa đến diệt vong, và nhiều người đi qua đó. Nhưng cửa thì hẹp và đường thì chật dẫn đến sự sống, và ít kẻ tìm được lối vào.” (Mát-thêu 7, 13-14)

Nhìn bề ngoài, điều này thực sự dường như chỉ ra rằng hầu hết mọi người không đi con đường dẫn đến thiên đàng mà đang đi con đường dẫn đến địa ngục.

Có phải phần lớn chúng ta đều sẽ phải xuống địa ngục? Đó có phải là điều được ngụ ý ở đây không? Không! Đó không phải là điều đang được giảng dạy. Lời dạy này của Chúa Giêsu cần phải được phân tích và mổ xẻ đôi chút.

Đầu tiên, khi Chúa Giêsu nói: “Nhưng cửa thì hẹp và đường thì chật dẫn đến sự sống, và ít kẻ tìm được lối vào”, Ngài không nói nhiều về việc lên thiên đàng hay xuống địa ngục, mà là đang nói về cuộc sống của chúng ta, ngay tại đây và ngay lúc này.

Thật vậy, tất cả chúng ta đều có thể đồng cảm với lời Ngài nói rằng cánh cửa dẫn đến sự sống thì hẹp và ít ai tìm được. Bằng cách nào? Chỉ cần tự hỏi chính mình: Trong suốt cuộc đời, có bao nhiêu lần chúng ta có được một khoảnh khắc – chưa nói đến một giai đoạn dài – mà ta hoàn toàn không bị trầm cảm, không hối tiếc, không bồn chồn vô cớ, không ghen tị, không thất vọng, và không có cảm giác mình đang bỏ lỡ điều gì đó trong đời? Thay vào đó là một cảm nhận sâu sắc trong tâm hồn rằng ta đã chạm đến ý nghĩa sâu xa nhất của cuộc sống, đã tìm thấy bí mật ẩn giấu bấy lâu, và không còn điều gì để phải bon chen, khao khát nữa?

Đôi khi chúng ta có những khoảnh khắc như vậy khi đã bước qua cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống, dẫu cho phần lớn thời gian chúng ta vẫn đang chật vật để tới được nơi đó.

Chúng ta có thể trải nghiệm điều này khi nhìn vào cuộc sống của người khác. Không phải với thái độ phán xét, nhưng theo cách mà đã bao nhiêu lần chúng ta nhìn vào cuộc sống của một ai đó ở chiều sâu tâm hồn và thốt lên: Anh ấy đã tìm thấy nó rồi! Cô ấy đã đạt đến nơi đó! Đó mới là một cuộc sống trọn vẹn! Chúng ta rất hiếm khi nói điều này về một ai đó.

Hơn nữa, chính xác thì cánh cửa đó là gì và tại sao nó lại hẹp?

Nói một cách đơn giản, cánh cửa dẫn đến sự sống, dẫn đến niềm hạnh phúc sâu sắc và trọn vẹn nhất của tất cả chúng ta, chính là lời mời gọi mà Chúa Giêsu đưa ra trong Bài Giảng Trên Núi. (Mát-thêu 5-7). Đối với Chúa Giêsu, đây là những điều làm nên sự viên mãn của cuộc sống, cụ thể là: có tinh thần nghèo khó; chạm được vào những tổn thương của thế giới và của chính mình; hiền lành; khao khát sự công chính; xót thương người; có tâm hồn trong sạch; biết xây dựng hòa bình; chịu đau khổ vì lẽ phải; và đặc biệt là yêu thương những kẻ ghét mình.

Đó chính là cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống, và chúng ta phải chật vật để bước qua nó vì hầu như mọi thứ trong thế giới của chúng ta đều chống lại điều này. Thế giới bảo chúng ta rằng tốt nhất là nên giàu có, rằng sự hiền lành và thấu cảm là biểu hiện của sự yếu đuối, và chúng ta có thể đường hoàng ghét bỏ những kẻ ghét mình. Bản năng tự nhiên của chúng ta cũng đồng tình với điều đó. Cả thế giới và bản năng tự nhiên đều mời gọi chúng ta hướng đến một cánh cửa rộng lớn, nơi chúng ta có thể rủa sả những kẻ rủa sả mình một cách hợp lý và có thể xử tử những kẻ giết người.

Bài Giảng Trên Núi đề xuất một cánh cửa hẹp, và nó trở nên đặc biệt hẹp ở đoạn cuối của Bài Giảng, khi Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy có lòng trắc ẩn như Cha trên trời là Đấng trắc ẩn, và Ngài giải thích rõ điều đó có nghĩa là gì.

Lòng trắc ẩn của Thiên Chúa, không giống như bản năng tự nhiên của chúng ta, hướng đến kẻ xấu cũng như người tốt một cách công bằng, giống như ánh mặt trời chiếu sáng không phân biệt cỏ dại hay rau màu. Thiên Chúa yêu thương những người tội lỗi và những người đức hạnh như nhau.

Vào chúng ta cũng phải làm như vậy. Chúa Giêsu nói, đức hạnh của chúng ta phải đi sâu hơn bản năng tự nhiên – nơi mà một cách rất tự nhiên, chúng ta yêu kẻ yêu mình, ghét kẻ ghét mình, rủa sả kẻ rủa sả mình, và từ chối tha thứ cho kẻ đã sát hại người thân yêu của mình.

Cánh cửa hẹp dẫn đến sự sống trọn vẹn chính là cánh cửa của lòng trắc ẩn bao la; nghĩa là, chúng ta bước qua cánh cửa dẫn đến sự viên mãn của cuộc đời khi chúng ta yêu thương những kẻ ghét mình, chúc phúc cho những kẻ rủa sả mình, và tha thứ cho những kẻ sát hại mình.

Đáng buồn thay, phần lớn những gì bên trong chúng ta và bên trong thế giới này đều phản kháng lại cánh cửa hẹp đó.

Tuy nhiên, khi Chúa Giêsu nói: “Nhưng cửa thì hẹp và đường thì chật dẫn đến sự sống, và ít kẻ tìm được lối vào”, Ngài không có ý nói rằng hầu hết chúng ta sẽ phải xuống địa ngục và chỉ một số ít được lên thiên đàng. Thay vào đó, Ngài đang nói về cuộc sống của chúng ta ngay lúc này, và một cách sắc sảo, Ngài chỉ ra điều gì cuối cùng sẽ mang lại hạnh phúc và sự sống trọn vẹn ở thế gian này – cụ thể là sống theo Bài Giảng Trên Núi, đặc biệt là phần mời gọi chúng ta yêu kẻ ghét mình, chúc phúc cho kẻ rủa sả mình, và tha thứ cho kẻ sát hại mình.

Đó là cánh cửa mà chúng ta vẫn đang phải trầy trật để bước qua.