Không có gì là hoàn hảo, nhưng bài thánh ca Silent Night (Đêm Thánh Vô Cùng) gần như diễn tả một cách hoàn hảo cách chúng ta nên hình dung về những gì đã xảy ra trong ngày Chúa Giêsu giáng sinh. Giai điệu của nó vỗ về như lời ru của mẹ dành cho con thơ, và giai điệu ấy hòa quyện với ca từ để mô tả một cách tuyệt đẹp những gì đã diễn ra khi Chúa Giêsu chào đời.

Gói gọn trong một từ, đó chính là: Tĩnh lặng! Không pháo hoa, không đám đông, không tiếng hò reo, không máy ảnh, không truyền thông đưa tin, không mạng xã hội, không một lời tuyên cáo rằng một sự kiện chấn động địa cầu đang diễn ra. Chẳng có gì cả. Mọi thứ đều im lìm, ngoại trừ thỉnh thoảng có tiếng khóc nhẹ nhàng của một đứa trẻ; chỉ có một cặp vợ chồng vô danh trong một chuồng gia súc với một trẻ sơ sinh yếu ớt, được vài con vật câm lặng dõi nhìn.

Đó là cách Thiên Chúa bước vào thế giới khi Chúa Giêsu giáng sinh, và đó vẫn là cách Thiên Chúa thường bước vào cuộc đời chúng ta. Một cách âm thầm, lặng lẽ, yếu ớt như một hài nhi, chỉ có sức mạnh của sự mong manh, của sự ngây thơ, của một sự thúc giục đạo đức chạm đến những phần cao quý nhất (higher angels) bên trong chúng ta và khẩn thiết mong được nâng niu, nuôi dưỡng.

Thiên Chúa không sinh ra trong thế giới này như một người trưởng thành tự túc, càng không phải là một siêu nhân hay siêu sao. Thiên Chúa sinh ra như một trẻ sơ sinh bất lực, không thể tự ăn hay tự thay tã cho mình. Và đó là cách Thiên Chúa thường hiện diện trong đời sống chúng ta: như một hài nhi yếu ớt mà chúng ta cần bồng bế và nuôi dưỡng cho đến khi trưởng thành. Và, khi là một hài nhi yếu ớt, Thiên Chúa có thể bị phớt lờ, để trả giá cho sự toàn vẹn và lương tâm của chính chúng ta.

Hãy lưu ý rằng đây cũng là khuôn mẫu trong sứ vụ trần thế của Chúa Giêsu, nhất là trong cách Ngài hiến dâng cái chết của mình cho chúng ta. Ngài không bao giờ dùng quyền lực áp chế ai. Ngài không bao giờ cưỡng bức ai. Ngài không bao giờ thực hiện phép lạ để gây ấn tượng với bất kỳ ai. Ngài không bao giờ cố dùng quyền năng thần linh để chứng minh rằng chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tin rằng Thiên Chúa tồn tại, hay Bài Giảng Trên Núi là bộ luật đạo đức tối thượng, hoặc tình yêu nằm ở trung tâm của mọi sự hiện hữu. Đấng Thần Linh cứ nằm đó một cách thầm lặng, như một lời mời gọi, một lời khẩn nài đạo đức không ngừng nghỉ.

Khi bị nhạo báng trên thập giá và bị thách thức phô diễn quyền năng thần linh, Chúa Giêsu đã khước từ; Ngài chọn phó mặc bản thân trong thầm lặng và tình yêu thay vì dùng sức mạnh vật lý để áp đảo bất kỳ thế lực trần gian nào. Giống như hài nhi nằm bất lực trong máng cỏ ở Bêlem, Ngài treo mình bất lực trên thập giá ở Giêrusalem. Đó là cách Thiên Chúa hiện diện trong thế giới của chúng ta.

Nhưng đó không phải là cách chúng ta muốn về sự hiện diện và quyền năng của Thiên Chúa trong thế giới này. Giống như những tổ phụ đức tin thuở xưa – những người hằng khao khát và cầu nguyện cho một Đấng Mêsia trần thế có thể dùng sức mạnh vật lý áp đảo các thế lực tà ác – chúng ta cũng không muốn một đứa trẻ yếu ớt làm Đấng cứu thế. Chúng ta muốn một Đấng Mêsia phô diễn quyền lực thế gian, người làm ta lóa mắt, làm phép lạ, thực thi công lý bằng vũ lực, ban cho chúng ta phép mầu bất cứ khi nào cần, và liên tục lóe lên quyền năng thần linh để cho thế giới thấy ai mới thực sự là người nắm quyền. Chúng ta muốn một Chúa Giêsu mà khi bị nhạo báng, Ngài sẽ dùng quyền năng từ trời bước xuống khỏi thập giá và làm nhục những kẻ nghĩ rằng họ có quyền trên Ngài. Chúng ta không muốn một hài nhi nằm im lặng, không thể nói năng. Chúng ta muốn sự giáng sinh của thần linh phải như một tiếng nổ siêu thanh phá tan mọi nghi ngờ của chúng ta.

Nhưng đó không phải là những gì chúng ta nhận được!

Daniel Berrigan từng được mời diễn thuyết tại một trường đại học về chủ đề: Thiên Chúa đang lên tiếng ở đâu trong thế giới hôm nay? Với những lời lẽ đại ý như sau, ông đã trình bày chủ đề trong chưa đầy ba phút: “Hiện nay tôi đang làm việc tại một nhà lưu trú cho người hấp hối, ngồi bên cạnh những người đang sắp lìa đời. Ngay lúc này, trong số những người đang hấp hối đó có một chàng trai trẻ hoàn toàn kiệt quệ và bất lực. Anh ta nằm liệt giường, không thể tự ăn, hầu như bất tỉnh và không thể nói năng. Tôi cố gắng ngồi với anh ấy một khoảng thời gian dài mỗi ngày, nắm lấy tay anh ấy và đấu tranh để nghe những gì anh ấy đang nói – bởi vì anh ấy không thể nói, bởi vì đó là nơi duy nhất mà Thiên Chúa đang lên tiếng trong thế giới của chúng ta.”

Tôi không chắc trường đại học có trả thù lao cho bài thuyết trình hai phút đó của ông hay không, nhưng bốn mươi năm sau, những lời của ông vẫn in đậm trong tâm trí tôi vì thách đố quyết liệt của chúng: Chúng ta cần phải tranh đấu để nghe thấy tiếng nói của Thiên Chúa trong những gì không thể cất tiếng.

Joseph Mohr đã viết lời cho bài Silent Night trong thời gian chiến tranh và xã hội đầy biến động. Mohr, một linh mục trẻ người Áo, đã cảm tác những lời này sau khi nhìn thấy một người mẹ trẻ trong một túp lều vào đêm Giáng sinh, đang ngồi tĩnh lặng và bình yên cho con bú.

Vào đêm Ngài chào đời, Hài Nhi Kitô chỉ nói bằng sự thầm lặng, một sự thầm lặng tỏa lan bình an. Có một bài thơ cổ viết đại ý rằng: Nếu những ngày này bạn đang bước đi trên những nẻo đường đời và tìm kiếm Thiên Chúa, hay một chút gì đó của Thiên Chúa, hay một tinh thần nào đó để dẫn dắt cuộc đời mình, bạn nên nhìn xuống dưới thấp. Bởi vì nếu Thiên Chúa được tìm thấy trong những ngày này, Ngài sẽ ở trong những điều nhỏ bé, ở gần mặt đất, thậm chí có thể ở dưới mặt đất, và thậm chí có thể ở trong khuôn mặt thầm lặng của một hài nhi.