Vài năm trước, tôi nhận được một email khiến tôi bàng hoàng đến nghẹt thở. Một người đã nhiều năm là người thầy về tri thức và đức tin cho tôi, một người tôi tuyệt đối tin tưởng, và một người thâm giao tri kỷ với tôi, anh đã giết vợ rồi tự sát. Tin này khiến tôi thấy ngạt thở, tê liệt không thể hiểu nổi, không thể chấp nhận và cũng không biết cầu nguyện thế nào trước chuyện này.

Tôi không có lời nào để giải thích và cũng chẳng có lời nào để cầu nguyện. Cả trái tim và cái đầu của tôi như những bơm nước khô kiệt, vô dụng. Dù cho những người thân cận với anh hơn cho tôi biết là đã có những biểu hiện rối loạn tâm thần nhất định trước biến cố này, và họ tin chắc rằng đây là do một biến chứng não, chứ không phải là con người của anh. Nhưng… biết cầu nguyện thế nào trong hoàn cảnh này đây? Chẳng có lời nào để cầu nguyện cả.

Và chúng ta đều từng trải qua những lúc như thế này, khi một người thân yêu qua đời vì bị giết hại, tự sát, dùng thuốc quá liều, hay gặp tai nạn. Hay như cảm giác bất lực và bực mình trước những sự kiện dường như quá vô lý mà chúng ta thấy mỗi ngày. Những kẻ khủng bố giết hàng ngàn người vô tội, thiên tai khiến vô số người thiệt mạng và mất nhà cửa, những vụ xả súng đẫm máu ở New York, Paris, Las Vegas, Florida, San Bernardino, Sandy Hook, và nhiều nơi khác, cũng như hàng triệu người tị nạn phải chạy trốn khỏi quê hương xứ sở vì nghèo đói và chiến tranh. Và chúng ta đều quen ai đó đã nhận bản án tử là bệnh nan y, biết những cảnh đầu bạc tiễn đầu xanh, những bà mẹ trút hơi thở cuối cùng mà đau đớn vì con cái vẫn còn cần đến mình.

Trước những chuyện đó, chúng ta không chỉ dằn vặt vì sự vô nghĩa lý trong hoàn cảnh đó, mà còn đấu tranh để tìm những lời lẽ cũng như một lòng trí để cầu nguyện. Làm sao chúng ta cầu nguyện khi toàn thân tê dại đi vì sự bi kịch vô nghĩa lý đó? Làm sao chúng ta cầu nguyện khi không còn lòng trí nào nữa?

Thánh Phaolô bảo rằng khi chúng ta không biết cách cầu nguyện, thì Thần Khí rên xiết cầu nguyện cho chúng ta. Thánh Phaolô nói rằng khi còn có thể tìm được lời lẽ để cầu nguyện, thì đó chưa phải là lời cầu nguyện sâu sắc nhất. Cũng thế, khi ta còn lòng trí để cầu nguyện, thì đây chưa phải là lời cầu nguyện sâu sắc nhất. Lời cầu nguyện sâu sắc nhất của chúng ta là khi câm nín và dằn vặt, rã rời và bất lực. Sự dằn vặt câm nít thường là lời cầu nguyện sâu sắc nhất của ta. Chúng ta cầu nguyện sâu sắc nhất là khi khuỵu gối, không thể làm bất kỳ điều gì khác ngoài buông tay bất lực. Lời rên rỉ câm nín của chúng ta, dường là đối lập với lời cầu nguyện, nhưng thật ra, đó chính là lời cầu nguyện. Chính Thần Khí cầu nguyện qua chúng ta. Làm sao lại thế?

Thần Khí Thiên Chúa, Chúa Thánh Thần, là Thần Khí của yêu thương, niềm vui, bình an, nhẫn nại, tốt lành, chịu đựng, trung tín, dịu dàng, và khiết tịnh. Và Thần Khí đó sống sâu trong lòng chúng ta, được Thiên Chúa đặt vào khi tạo nên chúng ta và ghi khắc sâu hơn với phép rửa. Khi chúng ta dằn vặt và quỵ gối trước những bi kịch quá đau đớn và vô nghĩa lý không thể chấp nhận, và chúng ta nuốt lấy tiếng rên rỉ bất lực của mình, thật ra là Thần Khí Thiên Chúa đang rên xiết trong chúng ta, kêu cầu sự tốt lành, nài van Chúa bằng một ngôn ngữ vượt quá lời lẽ của chúng ta.

Đôi khi chúng ta có lòng trí và lời lẽ để cầu nguyện, nhưng có những lúc, như trong sách Ai Ca, chúng ta chỉ biết vùi miệng xuống cát mà chờ đợi. Một độc giả từng gởi thư hỏi nhà thơ Rainer Marie Rilke, ông than van rằng trước mất mát to lớn ông tê tái không biết mình có thể làm gì với nỗi đau kinh khủng này. Và Rilke khuyên : Hãy để gánh nặng đó cho trần gian, cho trái đất, bởi trái đất thì nặng nề, núi non nặng nề, biển cả nặng nề. Và hãy để lời rên rỉ thành lời cầu nguyện!

Khi chúng ta không biết cách cầu nguyện, thì Thần Khí rên xiết cầu nguyện cho chúng ta. Vậy nên mỗi khi đối diện với hoàn cảnh bi đát khiến chúng ta câm lặng, không còn lòng trí nào nữa, đến nỗi chỉ nghĩ được rằng, Mình không thể giải thích nổi! Mình không chấp nhận nổi! Mình không chịu đựng nổi! Thật vô nghĩa lý! Cảm xúc tê bại! Đức tin tê bại! Mình không còn lòng trí nào để cầu nguyện! Thì khi đó thật khuây khỏa khi biết rằng sự dằn vặt tê bại đó chính là lời cầu nguyện của chúng ta, và có lẽ là lời cầu nguyện chân thành sâu sắc nhất của chúng ta.