Khi không còn mừng lễ chúng ta sẽ sớm không còn trân trọng. Năm nay, 2016, đánh dấu kỷ niệm 200 năm thành lập dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ của tôi. Chúng tôi có lịch sử đáng tự hào, với 200 năm đã qua chăm lo mục vụ cho người nghèo trên khắp thế giới. Đây là điều đáng mừng lễ.

Là một người viết bài, tôi thường không nhấn mạnh việc tôi là người đi tu cũng như việc tôi là linh mục Công giáo La Mã, vì tôi sợ những nhãn mác như “linh mục Công giáo” “Cha” hay “Dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ” sẽ làm hạn chế đi các độc giả khả dĩ. Chúa Giêsu cũng khá là không thích nhãn mác tôn giáo. Tôi hầu như luôn tránh dùng các nhãn mác tôn giáo cụ thể, vì tôi muốn nói bằng lăng kính con người và người có đạo, hơn là lăng kính hẹp hơn của chức linh mục và đời tu sĩ. Đây là chọn lựa của tôi, và tôi cũng tôn trọng chọn lựa của người khác.

Nhưng bây giờ, tôi muốn phá vỡ luật này của tôi, và nói cụ thể hơn qua lăng kính của một tu sĩ với các lời khấn hứa. Nên bài này tôi viết với tư cách cha Ronald Rolheiser OMI, thành viên tự hào của Dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ.

Xin cho tôi bắt đầu với câu chuyện nhỏ này: Dòng của chúng tôi được thành lập ở miền Nam nước Pháp vào năm 1816, bởi linh mục Eugene de Mazenod, ngài được giáo hội tôn vinh hiển thánh năm 1995. Cha Eugene là linh mục triều, và ngay khi vừa bắt đầu đời sống mục vụ thừa tác viên, cha đã nhận ra rằng Tin mừng không vươn đến nhiều người nghèo, vậy nên cha bắt đầu tập trung thừa tác vụ của mình vào việc vươn đến với người nghèo. Và cha nhanh chóng nhận ra rằng một mình thì không thể tạo nên thay đổi. Cần có một cộng đoàn để tạo được một tác động sâu sắc. Những gì chúng ta mơ một mình vẫn là giấc mơ, những gì chúng ta mơ cùng người khác có thể trở thành hiện thực. Vậy nên cha tìm kiếm những người có cùng tâm thức với mình, những linh mục triều như cha vậy, và mời họ đến cùng cha trong sứ mạng này, cuối cùng các cha bắt đầu sống với nhau và mở một dòng tu mới dấn thân phục vụ người nghèo.

Đó là chuyện 200 năm về trước, và từ đó, các Hiến sĩ có một lịch sử tự hào dù không phải lúc nào cũng dễ chịu. Ngày nay, chúng tôi đang mục vụ ở 68 quốc gia, trên khắp các châu lục. Và sứ mạng của chúng tôi vẫn y hệt. Là phục vụ người nghèo. Đây là lý do bạn sẽ thấy chúng tôi hầu như mục vụ ở những vùng rìa, những nơi mà xã hội dường như không ngó ngàng đến, nơi vùng biên giới với các di dân hay thổ dân, nơi những khu vực dân nhập cư trong các thành phố, nơi những vùng nóng mà cảnh sát ngại ngần không muốn đến, và nơi những nước đang phát triển còn thiếu thốn thực phẩm, y tế và giáo dục. Sứ mạng của chúng tôi không hướng đến những người giàu sang, dù chúng tôi cũng cố gắng mời gọi họ đi với chúng tôi. Các thành viên trong dòng chúng tôi thường đến từ những người nghèo, và chúng tôi nhắn nhủ những người muốn gia nhập rằng: Nếu gia nhập với chúng tôi, hãy cân nhắc xem trong dòng có điều gì không dành cho bạn.

Và chúng tôi là những nhà truyền giáo, nghĩa là chúng tôi hiểu trách nhiệm của mình là thiết lập các cộng đoàn và nhà thờ, giúp họ tự lực được, rồi lại lên đường, Cứ thế. Đây có thể là một công việc cao đẹp, nhưng cũng là một chuyện nhói lòng. Thật không dễ dàng gì khi cứ luôn mãi xây dựng điều gì đó chỉ để trao nó cho người khác rồi cất bước lên đường. Bạn chẳng bao giờ có một mái nhà vĩnh viễn, nhưng trong đó có một sự bù đắp, vì khi là nhà truyền giáo thì mọi nơi đều là nhà.

Chúng tôi không phải là một dòng tu lớn, chúng tôi chỉ có khoảng 4000 thành viên, rải rác ở 68 quốc gia, thật nhỏ bé khi so với Dòng Tên, Dòng Phanxicô và Dòng Đa Minh. Thật sự là trong từ điển tiếng Pháp Larousse bản cũ, chúng tôi được mô tả là “một dạng Dòng Tên mini hầu như ở các vùng nông thôn.” Chúng tôi hãnh diện vì mô tả này. Ơn gọi của chúng tôi không phải là ánh đèn chiếu nhưng là ở cánh gà. Và ở cánh gà đó, nơi vùng nông thôn, mà tôi được gặp các Hiến sĩ.

Chúng tôi cũng tự hào về mình, những người thẳng thắn, thực tế, và gần gũi với người mình phục vụ, mà bộ áo dòng của chúng tôi thường hé lộ. Gia đình và bạn thân cứ luôn cố gắng mua áo quần cho chúng tôi để nâng cấp tủ quần áo không thiếu gì của chúng tôi. Không phải là chúng tôi chủ tâm tạo một hình ảnh kiểu hơi nhếch nhác, nhưng chúng tôi muốn mời gọi vào hàng ngũ mình những con người có cùng các ưu tiên hàng đầu.

Còn bậc sáng lập của chúng tôi? Ngài không phải là một người dễ dãi, mà là một người hơi đầy ám ảnh với một tâm thức kiên quyết không dễ dàng chấp nhận sự yếu đuối của những người quanh mình. Thỉnh thoảng, ngài có thể nổi lên những cơn thịnh nộ thánh thiện. Tôi phải thú thật là may mà tôi chưa bao giờ gặp ngài bằng xương bằng thịt, bởi tôi sợ ngài phê bình những yếu đuối của tôi, nhưng tôi mừng vì đoàn sủng của ngài và vì nhóm người đa dạng đang tiếp tục sứ mạng của ngài, các Hiến sĩ Đức Mẹ.